نگاهی به ارزش های جمعی

اردوی مشهد به سلامت برگزار شد. برای من تجربه هایی در برداشت که چندان غافلگیر کننده نبودند. اما چیزی که توجه مرا جلب کرد مفهوم جمع دوره ی 26 در میان باتجربگان دوره بود. این بحث در قطار برگشت شروع شد و محوریتش حفظ و اصلاح جمع بود. من در اینجا تنها نگاه شخصی ام را می آورم. امیدوارم مورد عنایت فهم واقع شود. اگر نقدی دارید خوشحال می شوم در قسمت نظرات پاسخگوی آن باشم.

 

در نگاهی ساده جمع دو جنبه دارد: وجود و ماهیت. وجود جمع وقتی محقق می شود که افرادی خود را به عنوان اعضای یک گروه بپذیرند. البته در جمعی که مورد بررسی ما است در کنار هم بودن فیزیکی افراد نیز اهمیت دارد. ماهیت، اشتراکات افراد و هدف دور هم بودن آن ها را بیان می کند.

 

در جمع دو دسته ارزش داریم: ارزش های ذاتی هر جمع (ارزش های عام) و ارزش هایی که از ماهیت سر چشمه می گیرند و برای هر جمع جداگانه معنی پیدا می کند(ارزش های خاص).

مهم ترین ارزش ذاتی هر جمع، مستقل از ماهیتش، پایدار ماندن و بقا جمع است.

در هر جمعی، با هر افرادی که در آن باشند و هر ماهیتی که داشته باشد، حفظ جمع ارزشمند است. این ارزش باید ها و نباید هایی را پدید می آورد که شامل احترام به یکدیگر، عدم مزاحمت برای دیگران و ... می شود. هر فردی برای باقی ماندن جمع و باقی ماندن خود در جمع باید به آن ها عمل کند.

اما معمولا افراد برای چیزی بیش از صرف دور هم بودن، جمع می شوند. برای آن ها ارزش هایی وجود دارد که با آن ها جمع را می شناسند و بخاطر آنها است که قید های جمع را می پذیرند. این ارزش ها که ناشی از ماهیت جمع است محدوده جمع را مشخص می کند. و گاهی باعث از هم گسیختگی جمع می شود.

ارزش های خاص به گونه های مختلفی بوجود می آیند:

  1. از ابتدا وجود داشته اند و جمع بر پایه ی آن ها شکل گرفته.
  2. با موافقت اکثریت افراد ارزش شناخته شده است.
  3. افرادی با ویژگی خاصی ارزش ها را تعیین می کنند.
  4. ...

جمع دوره ما از ابتدا با وجه اشتراک محصل دوره 26 مفید بودن شکل گرفته است. شاید در 4 سال اول، محصل بودن ارزش ابتدایی جمع بوده اما در حال حاضر ارزش ابتدایی وجود ندارد. ارزش هایی که الان وجود دارند توسط افرادی با ویژگی خاصی تعیین می شود. این ویژگی را در یک کلمه پیشکسوت بودن می توان نام داد. یعنی کسانی که بیش از همه برای جمع زحمت کشیده اند. دلایل محق بودن آن ها برای تعیین ارزش ها: 1. تجربه 2. حس دلسوزی بیشتر نسبت به جمع و ...

 

کاری به این استحقاق ندارم(حتی تا حدی به آن احترام می گذارم) حتی به ارزش های مورد قبولشان هم کاری ندارم. مسئله ای که بر من گران می آید خلط ارزش های عام و ارزش های خاص توسط این افراد است. برای طرد کسی که به جمع احترام نمی گذارد نیازی به اثبات محق بودن وجود ندارد، هر کسی می تواند با فرد خاطی برخورد کند. اما کسی که ارزش های افراد خاص را قبول ندارد نمی توان بسادگی طرد کرد. نفی عملی که برای افرادی بخاطر ارزش های بیرونی شان(منظور خارج از جمع است، مانند دین) گران می آید تا وقتی که با ارزش های عام تغایر نداشته باشد نیاز به اثبات حقانیت دارد.

 

سجاد شفیعی فر